Solitarisme en de helende werking van kunst

Het thema eenzaamheid, sociaal actueel geworden op basis van het Coronavirus, de mens afgezonderd in isolement, beknot in zijn individuele vrijheid, denk aan het exil van Russische schrijvers bijvoorbeeld, is van alle tijden met of zonder virus, wereldwijd. In dit verband refereer ik aan een literair meesterwerk, beschrijft de eenzaamheid van vier bekende kunstenaars in New York: Edward Hopper, Andy Warhol, David Wojnarowicz en Henry Darger. Op gepassioneerde wijze vertelt ze hoe die mannen in de eenzaamheid van de metropool hun weg vonden dankzij de beoefening van de kunst.

originele design bookcover amerikaanse uitgave

In haar fantastische roman De Eenzame Stad – over de kunst van het alleen-zijn, geeft Olivia Laing een persoonlijk doorvoelde beschrijving van eenzaamheid, die ik in 2016 heb genoteerd in mijn dagboek, vond onlangs het citaat terug en vind het nu wel toepasselijk om even onder de aandacht te brengen, voor wie van bekentenisliteratuur houdt.

‘Hoe voelt het om eenzaam te zijn? Het voelt als honger: alsof jij honger hebt en iedereen om je heen lekker gaat smikkelen. Het voelt gênant en alarmerend, en na verloop van tijd gaat de eenzame mens zulke gevoelens ook uitstralen, waardoor zijn isolement en vervreemding alleen maar verergeren. Het doet pijn zoals gevoelens pijn kunnen doen, en er zijn ook fysieke gevolgen, die zich onzichtbaar voor het oog voltrekken in de besloten compartimenten van het lichaam. Wat ik probeer te zeggen is dat eenzaamheid koud als ijs en helder als glas komt opzetten om je te omsingelen en te verzwelgen.’

Knap geschreven. Vertaling uit het Engels: Laura van Campenhout. Olivia Laing geeft het boek een mooie opdracht mee: ‘Als je eenzaam bent, is dit voor jou.’

nederlandse uitgave copie amerikaanse bookcover

Uitgeverij De Bezige Bij heeft bijna exact het ontwerp van de bookcover overgenomen van uitgeverij Picador. Terecht, want het is een visueel heel sterk ontwerp, foto en typografie in aangename balans. Maar waarom het woord ADVENTURES in de Nederlandse versie is weggelaten?

Ik ben trouwens niet de enige in de wereld die haar werk bewondert, Olivia Laing geniet een wereldwijde erkenning. Eerder schreef ze non-fictie over de rol van alcoholisme in de literatuur. Dat boek heb ik hier in 2014 summier besproken. Zie interne link.