De Onuitwisbare Dominantie van Beeldcultuur
Expositie Museum of the Image
We worden gedomineerd door de beeldcultuur. Door eigen toedoen. Zelfwaardering. We worden dood gesmeten met foto’s en filmpjes op het internet, iedereen maakt telefoonfotootjes selfies met lage resolutie. We zijn geboren uit narcistisch dna-weefsel want we worden nooit vermoeid onze eigen gezichten te fotograferen. Het huidige totaal van selfies: Schier Ontelbaar aantal? Je kan net zo goed gaan tellen hoe vaak alle mensen die tot dusver hebben geleefd, hoe vaak iedereen, elk individu ooit deelachtig geweest aan het bestaan van de mensheid in de spiegel hebben gekeken terwijl ze leefden. In de tijd voordat de spiegel bestond, zagen zij zichzelf net als de op zich zelf verliefde jongen Narcissus weerspiegeld in de wateroppervlakte. Dit is de historische link naar het Absurdisme. Hoe vaak zagen al die mensen zich weerspiegeld? Ontelbaar. Hoeveel vleugelslagen maakt een vlinder reizend van Canada naar Chili?
Het MOTI museum (Museum of the Image) in Breda, wijdde hier een expositie aan getiteld: De beeldcultuur van de 21ste eeuw. Een keur van onze Hollandse intelligentsia maakte een keuze van bepalende, iconische foto’s, nieuwsfoto’s en dergelijke. De Vallende Man werd het meest gekozen. Wie valt eindigt bovenaan, wie springt vanaf de top van een wolkenkrabber uit wanhoop en doodsangst wint.
Foto: Ricard Drew ‘The Falling Man’, New york, 11 september 2001.
Ik citeer de curator van het museum:
“Deze foto toont een man die met zijn hoofd naar beneden van de noordelijke WTC-toren in New York valt. Mogelijk sprong hij vanwege de ondraaglijke hitte die de vuurzee van het ontplofte vliegtuig onder hem had veroorzaakt. Dit beklemmende beeld symboliseert voor mij de vrije val waarin de wereld na de aanslagen van 9/11 gevoelsmatig terechtkwam én de grote verschuivingen die sindsdien het onzekere politieke wereldtoneel beheersen. Daarnaast bewijst de foto de kracht van het stilstaande beeld te midden van alle bewegende beelden om ons heen. Deze foto balt een complexe gebeurtenis samen tot een icoon dat in het collectieve geheugen beklijft.