Het Kleurgebruik van Luc Tuymans
Triomf van de vaalheid
Luc Tuymans, oil on wood, paper and iron, title Suicide, 100 x 115 cm. Anoniem gemaakte figuur.
Luc Tuymans, title: Hotelroom, oil on canvas, 50 x 60 cm.
Begeleidende Tekst van het Museum voor Moderne Kunst, Antwerpen:
‘In Hotelkamer wordt de toeschouwer getrakteerd op een vluchtig interieur van een kamer. We zien een nachtlampje, een deel van het bed, een openstaand raam en een gordijn in beige, lichtbruine en grijzige tinten. Deze sterk doorgedreven vereenvoudiging zien we in alle werken van Luc Tuymans terugkomen. Op de doeken wordt acrylverf met grote vegen aangebracht. De afwerking blijft miniem, waardoor men eerder de indruk krijgt van een vluchtige schets. Het werk getuigt van een desolate sfeer, die wordt versterkt door de gedempte, verbleekte kleuren. Deze kleurkeuze is bij Tuymans zeer bewust en wordt door hemzelf in verband gebracht met zowel de collectieve als individuele herinnering, die als een rode draad door zijn werk loopt.’
De toon van Luc Tuymans bereikt via indirect kleurgebruik
Luc Tuymans gaat zes schilderijen maken voor de golfstaat Qatar, in opdracht van Sheika al Mayassa, de zus van de emir van Qatar die directrice is van het Al Riwaq Museum in Doha en als machtigste persoon geldt in de internationale kunstwereld en zich beijvert om de Qatarese bevolking in contact met de westerse hedendaagse kunst te brengen. Tuymans krijgt in 2015 een retrospectief van zijn werk in het museum en ook kreeg hij de opdracht om een gigantische mozaïek van 80 bij 100 meter te realiseren. Kijk, dat zijn interessante opdrachten. Tuymans, samen met Marlene Dumas inmiddels een van de meest rijke wereldberoemde moderne kunstenaars, laat zich niet snel in verlegenheid brengen en pakt de opdracht uiteraard met beide handen aan. Hij zwijgt verder over details van de deal. Het emiraat is streng islamitisch. En de emir voert een wurgend autoritair politiek beleid. De vraag die opdoemt betreft de ethiek: in hoeverre staat de politiek kritische kunstenaar, die zijn wortels heeft in een liberale democratie, boven de moreel verwerpelijke realiteit van een islamitische machtsstaat? Gaat hij heulen met de islam uit kapitalistische motieven? Blijft hij geloofwaardig en integer?
Tuymans reageert nogal laconiek op de opdracht en verklaarde dat de emir van Qatar van zijn werk houdt wegens de vale kleuren die hij als wapenfeit hanteert in zijn werk. Dat is opmerkelijk, de vaalheid van zijn kleuren die bij de islam aansluit. Inderdaad, de donkere tinten en het aardse coloriet zijn regionale gegevens daar in de woestijn, de arabieren houden van hun habitat, geen groene grasvelden en bloemenvelden, maar ruige dorre landschappen, die sfeer ademt volop in het werk van Tuymans, dankzij zijn uiterst consequente kleurenkeuze.
Statement Tuymans: “Mijn kleurgebruik is ontstaan vanuit het besef dat een toon krachtiger is dan een kleur. Door een idee van kleur te geven, door haar te vermengen met veel wit, verhoog je de intensiteit van de kleur. Als je werk wilt maken dat door zijn intensiteit in het geheugen blijft hangen, dan dien je volgens mij kleur op een indirecte wijze te benaderen.”