Walging Kotsneiging Klompjes Neusvuil & Stukje Humor
Wanneer ik het gluiperige smoelwerk van Putin zie word ik geraakt door een beukende golf van walging die mij overspoelt, dan ik wil instinctief schuilen voor dat geweld, weglopen, vluchten ver weg voor dat enge monsterlijke gezicht van een oorlogsmisdadiger en massamoordenaar. Het idee dat hij getolereerd wordt en straffeloos blijft, erger nog hier en daar in de wereld wordt bewonderd, wekt een kotsneiging op die weliswaar niet meteen uitbarst maar wel blijft aanhouden zolang zijn waanzinnige oorlog in Oekraine voortduurt.
De gedachte dat de Russen bijna de hele bevolking hun tirannieke regime toestaan, hun angsten en hun machteloosheid en serviliteit al die mensonwaardige condities die hun levens als in een klemmend keurslijf van regels bepalen, dat die arme Russen daar niet tegen in opstand komen, dat ook maakt maakt mij ziek, vervuld mij eveneens met walging. Ze beseffen toch wel hoe gruwelijk en meedogenloos de agressie van hun president is, agressie die door niets kan worden gerechtvaardigd.
Zal ik deze blocnote tekst opsturen naar mijn Russische ex vriendin met wie ik samenwoonde in Moskou? Heb geen contact meer met haar. Misschien is ze propoetin geworden. Ze had nogal een neus en ging met haar wijsvinger die ze de neusvinger noemde vaak zomaar op zoek naar klompjes neusvuil. Zie het weer voor me, kon er destijds om lachen. Ze was een Chlebnikov kenner. De zonderlinge dichter die vlinders en padden uit de neus liet komen.
Wat een verschrikkelijke toestand van leegheid dat de Russische literatuur die mij diepgaand heeft geinspireerd, voor mij geen enkele charme meer heeft. Hoe ga ik dat processen? Mijn sympathie gaat uit naar de hedendaagse Oekraïense schrijvers die ook weten dat de Russische negentiende-eeuwse reuzen zoals Dostojewski in hun bloed stromen.
Ik las een interview met een Oekraïense soldaat door een Engelse journalist die vroeg hoe hij als soldaat in de oorlog stond. Zei hij: ‘Ik wil zoveel mogelijk Russen doden!’
Zo’n bericht ervaar ik als Intens Tragisch, natuurlijk je kan de soldaat niet verwijten dat hij de Russen wil doden, hij verdedigt zichzelf en zijn land en de toekomst van zijn kinderen. Dat hij zelf de dood zal vinden, die kans is niet onwaarachtig maar dat evenwel kan hem niet stoppen om de Russen te doden, het pure kwaad te bestrijden.
Ik zoek naar humor hoe dan ook, als tegenwicht om de loodzware ellende iets te verzachten. Humor helpt daarbij weet ik uit ervaring. Maar niets neutraliseert de tragiek. Lichtpuntjes in de diepste duisternis? Voorlopig blijft het pikzwart. Maar hier thuis in Amsterdam vond ik in de beeldende kunst een humoristisch stukje keramiek dat contextueel aansluit bij de constante dreiging van de Russische regering om atoomwapens te gebruiken wanneer Rusland wordt gedwarsboomd.
keramische wandobject van Koos Buster, afmeting 5.5 x 8.5 cm, collectie Akzo Nobel Art Foundation
Ironische Trouvaille
De Amsterdamse kunstenaar Koos Buster (1991) maakte dit keramische kleinood, hij beschikt over een soort tongue in cheek humor en keert met dit wandobject de functionele betekenis om: wie op de rode knop drukt (krasjna knopke, red button) doet dit uit verlangen naar wereldvrede ipv een nucleaire verwoesting. Chapeau Buster, een grappig ironische trouvaille. Het werkje is een eenvoudige ruimtelijke compositie gerealiseerd allereerst door de idee die er aan ten grondslag ligt maar ook dankzij de wonderlijke intrinsieke eigenschap van het materiaal klei: kneedbaarheid.