Aangepast Fragment uit mijn memoires getiteld DE VOLHEID VAN HET LEVEN.
notitie in associatieve stijl mixture beeldende kunst & proza
Toen ik deze foto zag onlangs gepubliceerd door het Gorcums Museum hedendaagse kunst riep het een tragikomische herinnering op aan een situatie die ik meemaakte toen ik eeuwen geleden in Antwerpen woonde samen met mijn Vlaamse vriendin.
Beeldhouwwerk 2010 Marjolijn Mandersloot, titel The Office, brons, houten meubels, 128 en 76 cm hoog.
Ik werkte aan een dramaturgische analyse van het toneelstuk Nachtasiel van de Russische schrijver Maxim Gorki (* zie voetnoot) voor een Antwerps theatergezelschap dat mij benaderde als recensent Russische literatuur, werkzaam voor de Brusselse krant Standaard der Letteren. Ik stond daar in hun colofon foutief ingeschreven als slavist, ik heb in die richting (slavistiek) geen academische studie gedaan, ik was en ben autodidact, wat mij tot op de dag van vandaag vervult met trots.
Verdiept in dat donkere toneelstuk gevuld met bedelaars, boeven en hoeren maakte ik aantekeningen die ik op het eind als in een compacte coherente analyse samenbracht tot een leesbaar en begrijpelijk geheel. Dus in een heldere logische volgorde. Werk dat ik deed met veel genoegen en concentratie. Maar mijn vriendin vond dat ik er te veel aan werkte, dusdanig dat ze mij weinig meer zag, klaagde ze, mijn gezelschap werd gemist wanneer we ’s avonds samen met een fles wijn en plankje kaas ons ontspanden op de bank en naar de televisie keken.
Terwijl ik geconcentreerd doorwerkte vroeg ze of ik het weekend mee wilde komen naar een feestje waar vrolijk werd gekeuveld en gedanst door haar Belgische vriendenkring. Ik kende die feestjes, sfeervol en vermakelijk, ze duurden doorgaans tot in de ochtenduren. Er werd veel gedronken, dusdanig dat je de volgende dag moest herstellen van een kater. Dat wilde ik deze keer vermijden en zei tegen mijn vriendin dat ik niet meekwam, ik ging liever aan het werk met Gorki’s toneelstuk.
Toen werd ze boos, pissig, ik kende haar al een paar jaren en wist ze had een grillige karakter, die evenwel onze relatie niet in de weg stond, integendeel. Ik hield wel van de metaforisch gesproken gespannen boog, de onderhuidse spanning, een persoonlijkheid te weerbarstig om te te plooien, niet snel schikkend, ik bedoel haar koppigheid. Ze was een bijzondere vrouw, zeldzame Vlaamse schoonheid, had geen gebrek aan artistiek talent, empathisch vermogen en zelfvertrouwen, maar soms werd ze overmeesterd door een soort nervositeit die ik niet plaatsen kon, iets neurotisch, oordeelde ik oppervlakkig. Iets dierlijks. Dan verdween de rationaliteit in haar gedrag, maakte plaats voor ongecontroleerde chaotische uitingen.
Die avond toen ze alleen naar het feestje ging heeft ze mij geprobeerd te dwarsbomen door in mijn studeerkamer mijn luxueuze comfortabele bureaustoel stiekem te verwijderen, had ze op de zolder gebracht en daar verstopt, zodat ik niet prettig kon schrijven. Destijds joeg ze mij daarmee, niet zoals de aap in de installatie van de beeldhouwer, op de tafel, maar op de kast zoals de uitdrukking luidt.
Ik vind deze scene, nu achteraf gezien wel grappig, het was een onschuldige vorm van disruptie. Al helemaal vergeten, totdat ik dus deze twee apen bezig zag, ongetwijfeld ook een liefdespaar, onderling aan het kibbelen. Ze vechten een kleinigheidje uit dat weldra oplost in een amoureuze verzoening en ejaculatie. Zoals het mij verging destijds in Antwerpen.
Heb haar evenwel toch verlaten, de relatie werkte niet langer en met haar heb ik de stad Antwerpen verlaten en verhuisde naar Amsterdam, waar ik nu dit dagboek schrijf, naar aanleiding van de twee apen.
Voetnoot: Nachtasiel deze Nederlandse vertaling van de Russische titel Na dne is ontsproten uit rare fantasie, het is ook wel letterlijk vertaald als Op de bodem, in het Engels is het meer elegant vertaald, meer to the point: The Lower Depths.