Oekraïense oorlog. Russische wreedheden. Reflectie van Miriam Cahn middels zwart wit tekening houtskool op papier groot horizontaal formaat, haar commentaaar op de gruwelijke slachting door Russische soldaten in Boetsja, waar onschuldige burgers werden gedood met de handen op de rug geboeid.

Retrospectief Miriam Cahn Uitbundige Figuratie Fuck Abstractie

door | okt 16, 2024 | Dagboeknotities, Kunstmagazine

Provocerende bombast

Het werk van de 75 jarige Zwitserse Miriam Cahn vertoont seksuele agressie en roept verontwaardiging en protesten op. In Duitsland werd dit schilderij aangevallen door extreem rechtse activisten die het werk beschouwden als kinderporno.

Beschouwelijke intro

Ik ken vele kunstenaars voor wie in hun werk het bestaan van de mens volkomen irrelevant is. Ze keren zich consequent af van de typische figuratie die het uitbeelden van mensen met zich meebrengt en zoeken de sereniteit op van bijvoorbeeld een landschap of een stilleven bestaande uit subtiele geschikte objecten of ze verdiepen zich in de vormen van geometrie en de taal van abstractie. Tot dat type kunstenaars behoort de Zwitserse kunstenares Miriam Chan geenszins, integendeel, ze ontkent categorisch het belang van abstractie kunst, (doet dat met de kreet FUCK ABSTRACTIE) ze vertegenwoordigt daarentegen met volle overtuiging de meest extreme Neo expressionistische kunst, er bestaat geen overtreffende trap: meer extra dieper meer figuratief dan wat zij doet lijkt onmogelijk.

Geforceerde seksualiteit

Alleen lichamen lijfelijk direct frontaal in beeld expositie met vagina’s en erecties all over the place

24/10/2024 expositie Stedelijk Museum, entree 22,50. tentoonstelling van de Zwitserse Miriam Cahn, extreem figuratieve kunst feministisch en provocerend, schokkend en compromisloos, stevige beeldtaal die recht op je gezicht afkomt, overrompelend, evocaties van gruwelijkheden zoals seksuele verkrachting en oorlogsbeelden.

De troosteloosheid van het lichamelijk verval de treurige  onvermijdelijke aftakeling

Zelfportret als naaktfiguur zonder zelfspot

De kunstenaar neemt het huidige wereldtoneel onder de loep, focust zich op de oorlogvoerende driften, onder anderen van Israel, Rusland. Zij tekent en schildert de schaamteloosheid en brutale wreedheden die verbijsterend en pijnlijk genoeg vandaag plaatsvinden. De human condition is volgens Cahn per definitie bepaald door agressie, vervreemding, onbegrip en dergelijke negatieve componenten.

Tevergeefs zocht ik naar een spatje vreugde, ook intimiteit ontbreekt, een teder gebaar, ver te zoeken. Een zoen voor de dood misschien.

Verwacht in haar werk geen glamour, dwaze commerciële mooiheid, de ideale schoonheid van de moderne modieuze vrouw. Verwacht geen enkel vonkje spiritualiteit. Of enige subtiele psychologie, geen hint noch verklaring. Zij constateert, that’s all. De kern van haar oeuvre is de angstwekkende rauwe realiteit, uitgebeeld  in de meest brutale agressieve vorm. Ze  schroomt niet om bij die kale toestand juist ook esthetisch warme kleuren te gebruiken die we kennen van braaksel na een vieze rookworst.

Toeschouwers worden middels VTS rondleidingen (de methode van Visual Thinking Strategies) door het museum gewaarschuwd: wie flauw valt doet dat op eigen verantwoordelijkheid, wie een kotsneiging niet kan onderdrukken neemt zijn eigen kotsbakkie mee.

Ik liet mij rondleiden in het gezelschap van twee stijlloze wat onnozele homo’s en twee oude oncharmante lesbiennes die hun gerimpelde knietjes hadden verborgen onder fletse spijkerbroeken. Toen aan de dames werd gevraagd wat hun eerste indruk was van de expositie, stamelden ze iets wat ik niet verstond. En de twee homo’s kregen ook amper een woord uit hun mond.

Gedegradeerd tot vuilniszak

Al die gerimpelde lijven, al die als bedorven vruchten uitziende vagina’s en de erecties van verkrachters, het is alsof hier een kunstenaar aan het werk is geweest lijdend aan een diepe depressie. Al die vreugdeloze zeehonddikke rimpels van de oude vrouwen, die als arme stumpers hun naakte lijf blootstellen, zich vervloekt voelen door hun ouderdom. Op een van haar schilderijen staat een oude vrouw in haar eentje afgebeeld, zonder omgeving, dat wil zeggen monochrome achtergrond, haar houding is dierlijk, zij staat voorover gebukt als een oude aap, vol rimpels, huid en haar naar beneden gevallen. Ik ging pal voor haar staan en keek naar haar toestand, maar kon geen enkel contact maken, ze was een anonieme geobjectiveerde vorm, dode materie, ik zag eigenlijk een kreukelige vuilniszak, waarin een vrouw was gepropt, die het einde van haar leven geleden in haar eenzame binnenwereld had bereikt.

Coloriet ongekend spectaculair

Ik geloof in haar oprechtheid om zonder effectbejag de oldskool expressionistische stijl te hanteren in plaats van abstract te werken, waarmee je haar nadrukkelijke expliciete narratief natuurlijk niet tot uitdrukking kan brengen.

Ik was niet geshockeerd evenmin gecharmeerd, waar ik wel van onder de indruk raakte is haar coloriet: zij is een fantastische colorist, los van de inhoudelijke thematische kant van haar werk, zag ik in haar rijkgeschakeerde origineel en suggestief kleurgebruik wonderlijke effecten, eigen aan een waarachtig virtuoos kunstenaarschap.