1866 moskou geboren 1944 overleden in neuilly sur seine, foto  fragment wanddecoratie expositiezaal museum h’art amsterdam

Het bizarre bij elkaar gefabuleerde oeuvre van Kandinsky, hij werkte als een ongeleid projectiel, charlatan, chaoot en curieuze mafkees die de abstracte schilderkunst claimde met  akoestisch behang en warrige beeldtaal met kleuren arm van pigment.

Geen wonder dat hij door zijn tijdgenoten als Mondriaan niet serieus werd genomen, zijn werk, je kunt er geen peil op trekken, enorm wispelturig en onberekenbaar. Hij begint traditioneel te schilderen, realistisch, figuratief, expressionistisch, landschappen en dergelijke, varieert dan met pointillistische stijlkenmerken, doet dat met allerlei andere kunststromingen, zoekende pogingen die gelden als persoonlijke reacties op de tijdgeest van de kunstwereld van toen (rond 1920).

Dan weer begint hij onvermoeid totaal iets anders, zo zoekt hij scharrelt en grabbelt hij gaandeweg wat rond, dan weer dit, dan weer dat en dan richt hij zich op de abstractie om uiteindelijk in zijn eindfase terug te keren waar hij was begonnen, naar de allereerste fase van het tumultueuze verwarrende irrationele maar heel eigen ontwikkelingsproces: de figuratie die hij eerder had afgezworen. De grilligheid van een waarachtig kunstenaarschap?

Ik ken zijn feitelijke biografie niet voldoende en doe nu een bewering die ongefundeerd is (gewoonlijk niet mijn stijl) dus gelezen kan worden als een vooroordeel: Kandinsky was een curieuze mafkees. Een maffe Rus zoals Malevitsj ook was. Maar Malevitsj had een vastomlijnd programma als basis van zijn ideeën betreffende de beeldende kunst, Kandinsky daarentegen schilderde als een aap met een penseel, zonder plan. Hij was het type mafkees dat in zijn dromen planeten buiten de aarde bezocht en daar landschappen zag die hij met zijn explosieve energie naschilderde.

Zelden zag ik zulke warrige beeldtaal als dat van Kandinsky in zijn abstracte werk. Dan de kleurenbrij, ongecoördineerd, alle kleuren hebben de fletsheid en kruimelige textuur als van bedorven melk. Abstract? Het oogt als onduidelijk behang. Behang dat volgens Kandinsky zelf spirutuele levenskracht had en contact maakte met de materie in het heelal en kosmische klanken liet horen die overeen komen met tijdeloze emoties opgeroepen in de muziek.

Hij werd zelfs nog docent van Bauhaus, grappig dat de criticasters destijds die de vernieuwingen niet konden volgen de docenten van de Academie een stelletje ongeneeslijke gekken noemden. (In het Duits klinkt die kwalificatie, ongeneeslijk gek, huiveringwekkend, als een vloek, als een bombardement van dedain!)

Ik respecteer de beweging Bauhaus, uiteraard, in alle ernst maar vermaak mij ook met de verhalen dat de Academie als opleidingsinstituut daadwerkelijk door een team van onaangepaste zonderlingen met ongeregelde (lees: baanbrekende) denkbeelden werd geleid.

Geen geslaagde overzichtstentoonstelling, hoewel het publiek massaal toestroomt als mieren, blockbusters hebben een onweerstaanbare aantrekkingskracht voor touristen. Ik was blij het vreselijke gebouw (gepimpte bejaardentehuis) te verlaten. En betreur het bezoek.