Expositie van Gogh Museum De taal der kleuren
Etel Adnan zij vangt de zin van het leven in kleur
Blockbuster aangejaagd
door de mediahype
Amsterdam Juni 2022.
In het Van Gogh Museum wordt deze zomer speciaal de belangstelling gewekt voor het coloriet in de beeldende kunst. Het uiterst kleurrijke oogverblindende werk van Etel Adnan wordt in combinatie met het werk van Vincent van Gogh gebracht. Beide kunstenaars waren op eigen wijze in de ban van het coloriet en gelden als meesterlijke effectieve coloristen.
De taal van kleuren zo heet die toeristen lokkende expositie Het museum wil een flinke blockbuster scoren, nu de grote massa weer op vrije voeten rondscharrelt. Zal op een verloren middag het museum, waar ik niet van houd omdat het de ziel mist en veelal volgepropt is met wezenloos publiek, toch even binnenlopen Koude onverschillige muren, ik huiver nu al. Hoe een noodlijdende kunstenaar die tot over zijn oren in de armoede leefde nu uitgebuit wordt, deze vergaande vercommercialisering, ik weet het gebeurt overal in de wereld, ik kan er niet aan wennen.
Intussen ben ik zelf aan het werk. En schreef de volgende bijdrage in mijn actuele kunstmagazine.
De verleiding van kleuren
Kleureffecten. Enorme scala van soorten en mogelijkheden. Ik ontmoette kleuren met een bochel, kleuren die hinken, kleuren die rondzwerven, kleuren met een anusgeur, kleuren vol onschuld, kleuren ook die verleiden.
In het algemeen kan je wanneer je je bezighoudt met beeldende kunst in de keuze van kleuren uitgaan van het subjectieve criterium warme en koude kleuren, die zijn meestal goed voor een positieve indruk, toch is dat een ordinair criterium, platgetreden, onverfijnd, zonder finesse. Dus daarom zoek je de nuances en schakeringen op in de mengkleuren, in de subtiele verschillen van tonaliteit, zoals bijvoorbeeld Titiaan dat toepaste in zijn schilderij Pieta, wat een donker doek lijkt op het eerste oog maar naast de grijstinten een mooi balans kent van complementaire kleuren (groen en paarsrood).
Titiaan was een virtuoze colorist, niemand zal dat ontkennen. Stel je voor dat Titiaan in de stijl van Mondriaan, die uitsluitend primaire kleuren hanteerde, zou hebben geschilderd, zonder enige figuratie, met uitsluitend de meest geconcentreerde coloriet, gewonnen uit krijtpoeder. Ongetwijfeld, Titiaan had vanwege zijn kleurgevoel Mondriaan gemakkelijk overtroffen. In bovenstaand schilderij lopen mijn gedachten uiteen naar beide meesters, het feit dat ik een vierkant gebruik als definitie van de maat komt voort uit het minimalisme, een traditie in de moderne beeldende kunst die ik koester. Zie mijn galerie paintings jh waar ik een totaal overzicht geef van mijn beeldend nonfiguratief minimalistisch werk.
Nieuw schilderij, acryl op hout, afmeting 60 x 60 cm. Voorlopige titel Titiaan / Mondriaan.
In dit schilderij gebruik ik de familiare verschillen van secundaire kleuren die niet teveel met elkaar contrasteren. Als colorist duurt het een aantal weken voordat je na diep gepeins exact deze mix van kleuren vindt in het duizelingwekkende labyrint van miljoenen tinten die het natuurlijke kleurenspectrum aanbiedt, voor wie er gevoelig voor is. Bij dit schilderij moest ik ook af en toe denken aan Delacroix en van Gogh, die een bijna erotische relatie hadden met pigmenten en details van verf zochten, geile kleurintenties van gebrande oker, vermiljoen tot ultramarijn. Samen apart, bij elkaar acterend, zijn deze kleuren vaak heel verleidelijk, zowel in abstracte als figuratieve zin.