Dagboeknotities Amsterdam 6 maart 2022
Toen Oekraïne
in staat van oorlog werd verklaard door Rusland wekte dit in de westerse wereld zacht gezegd grote verwondering en verbluftheid alom. We stonden verbluft te kijken in een fundamenteel onbegrip. Oorlog? Kan dat, aan de rand van het Europese continent? Wat wil Rusland in de naam van Poetin? Nu is het enigszins duidelijk. We weten dat president Poetin niet als een klein kind oorlogje speelt. Hij wil het gehele land terug in zijn greep. Hoe idioot is dat? Als dat zijn doel is, kunnen we hem voor een Gogoliaanse gek verklaren. De Oekraïners laten zich niet knechten. Ze hebben de kozakkendans in hun bloed.
Waarschuwing aan de jonge Russische soldaatjes die kritiekloos en blind de bevelen volgen van hun cynische meedogenloze dictator, wees op je hoede wanneer je met je bemodderde laarzen en kalasjnikov in aanslag een dorp verovert en je machtsgeil geworden op zoek gaat naar een Oekraïens meisje, als toetje van je triomf, dus om haar te verkrachten, en je een verlaten huis binnentreedt, pas dan op jonge soldaatjes: achter elke deur staat een kozak met een knuppel en zwaard. Hij is bereid te sterven voor de vrede en vrijheid van zijn land.
7 maart 2022.
De wereld
heeft zich tegen de Russische oorlog gekeerd, met afschuw, walging en verbazing worden deze dagen de televisiebeelden bekeken, die voor de oude generatie de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in herinnering brengen. Ik huil zachtjes mee met de terreur. Ik ben iemand die behoort tot de lucky generation die tot dusver geen oorlog op zijn kop kreeg. Nu wel, al is de oorlog niet in Nederland gaande toch voel ik het geweld inslaan. Er gaat een voor mij ongekende ontmoedigende kracht van uit. De directe impact op het vredelievende gemoed is dramatisch. Heb zelfs fysieke klachten gekregen. Pijn in nek en rug. Stress. Flip ik? Afspraak gemaakt met de huisarts.
8 maart 2022.
Effect
Terwijl de laffe hatelijke waanzinnige Russische oorlogsmachinerie min of meer ongestoord Oekraïne blijft aanvallen, voel ik persoonlijk als half Oekraïens en half Nederlands een bepaalde nieuwe hypertensie opkomen: namelijk enorme overgevoeligheid voor oorlogsbeelden. Ze maken mij ziek en kots-en kotsmisselijk. Mijn empathie gaat zover dat ik de stress en angst van de gevluchte Oekraïners als het ware koud op eigen huid voel. De oorlogsbeelden triggeren emoties niet eerder meegemaakt. Keek ik al met tranen naar de beelden van Russische agressie toen steden als Aleppo en Grozny werden plat gebombardeerd, beelden die in je hoofd blijven spoken, maar de oorlogsbeelden van onschuldige Oekraïense slachtoffers hebben op mij een veel dieper in de ziel snijdend effect. Heb moeite rationeel te blijven beschouwen en te analyseren. Zie ik op tv oude reddeloze vrouwtjes huilen, dan hoor ik mijn moeder huilen, die huilde op dezelfde manier. Oekraïense tranen overvloeiden mijn jeugd. Gelukkig maar, ze kon ook hartelijk lachen.
9 maart 2022.
Geprangd tussen twee uitersten
van emoties, woede en verdriet, houd ik mij tijdens de krankzinnige oorlog al dagen bezig met de volgende experimentele vraag: kan je de Russische bevolking, die de autocratie van hun dictator en tiran bijna 30 jaren lang als legitieme regering hebben gedoogd, medeplichtig stellen aan de instandhouding van het regime?
Kan hun betrokkenheid als achteraf verwijtbaar worden aangerekend en sterker nog: als strafbare betrokkenheid worden beschouwd? Ik besef: dit is abstract denken. Hoe dan ook, medeplichtig, zo zien de Russen het zelf natuurlijk totaal niet. Hun gebrek aan zelfreflectie is door alle repressies afgestompt en verbloemd. Kritisch onafhankelijk denken, geen enkele Rus heden ten dage blinkt daar in uit. In het algemeen, kijk je ze rechtstreeks aan in hun ogen dan zie je zand. Ik heb nooit begrepen waarom ze de anti democratie konden aanzien. De schaamteloze onverholen corruptie van de Russische rechtspraak is sinds president Poetin voldongen feit, van alle strafzaken eindigt minder dan een procent in vrijspraak. Is wel heel weinig. Een vrijspraak is evenwel nooit gerelateerd aan rechtszaken betreffende vrijheid van meningsuiting. Wie tegen het Poetin-regime protesteert wordt genadeloos neer geknuppeld, krijgt 15 jaar gevangenisstraf. De Russen pikten alle ongerijmdheden van de autocratie al 30 jaren lang en leefden in een schrikbewind met voortdurende angst voor moord en geweld.
10 maart 2022
De Rus,
dat is inmiddels een vies woord geworden. Russen rieken naar rioollucht. Russen worden voortaan verbannen van deelname in de commerciële, culturele en sportieve sferen, van componisten tot turnsters. Wereldwijd heerst een sterke anti-Russische fobische stemming. (Het zal mij niet verbazen als die anti-Russische stemming zich ook doorvreet in Rusland zelf.) Onlangs is in Amsterdam een concert van Tsjaikovski afgeblazen, omdat de dirigent Russisch bloed heeft. Dat gaat voor mij te ver, die afkeuring en dat geforceerde uitsluiten van iedereen die Russisch is. Niet doen. Is volkomen onterecht. Zelfs Russische schakers worden vermeden in toernooien. Onnodige symbolische maatregel, vind ik. Al die sancties, zal het Poetin ook maar iets deren? Dacht het niet. Zelf ben ik trouwens nooit echt anti-Russisch geweest, integendeel, ook vandaag niet, ik begrijp hun bizarre geschiedenis en ik houd van hun schrijvers en kunstenaars. Nikolaj Gogol heeft mij toen ik zelf ging schrijven – lees: ging leven – enorm geïnspireerd. Hij was trouwens Oekraïens, geboren in de provincie Poltava. destijds (1809) Klein Rusland genoemd.
11 maart 2022
Sorry,
dit dagboek staak ik even, time-out. We zijn als toeschouwers getuige van vreselijke menselijke leed, de geestelijke en psychische terreur die deze oorlog uitoefent is elke dag weer voelbaar. Kan het verloop van deze oorlog niet meer verdragen, Elke dag sta ik op met de vragen: Leeft Zelensky nog? Bestaat Kyiv nog? Hoe gaat deze oorlog eindigen? Het land totaal verwoest en de steden plat gebombardeerd? Europa, Amerika, roep deze waanzin een halt toe, onmiddellijk. Als ik mij een bescheiden maar totaal absurde opmerking mag veroorloven, ik heb een militair strategische tip: deel allereerst een speldenprikje uit.