Retrospectief Bruce Nauman
Stedelijk Museum Amsterdam 2021
Triomf geschal van het museum: ‘Grootste tentoonstelling ooit in Nederland. Sommige werken zijn zelden of nooit getoond.’
Tijdens het slenteren in het Stedelijk Museum liet ik mijn gedachten gaan over de wel ongrijpbare charmes van de kleur zwart die ook aanwezig zijn, soms heel opvallend, in de werken van de conceptuele kunstenaar Bruce Nauman die niet werd gehinderd door ideeënarmoede, integendeel.
Zijn barstensvolle oeuvre bestaat uit projecten op het gebied van installaties en performances en kent veel briljante maar ook dubieuze werken; hij balanceerde zonder enige twijfel dikwijls met ironisch genoegen op de rand van fake-art, (chique term mogelijk interpreteerbaar als synoniem van kitsch.) Het begrip fake-art heeft een progressieve lading gekregen, wint meer waardering in de internationale kunstwereld en betekent niet langer per definitie nep. Denk aan Jeff Koons die van souvenirs houdt.
‘I still don’t trust any kind of lush solution, which painting was, and so I decided – it was a conscious decision at some point – that I was not going to be a painter. The decision was hard, but I was young enough that it wasn’t that hard.’
Quote: Bruce Nauman 1988
Text catalogue published in conjunction with the exhibition Colour charts: reinventing colour, 1950 to today, at the Museum of Modern art, New York, 2008.
iconische sculptuur van gekruld neonlicht getiteld Seven Figures, 1985 Collectie Stedelijk Museum Amsterdam.
Gedateerde Provocatie
Wanneer je er van dichtbij naar kijkt krijg je een sterke indruk van vergeefsheid die gepaard gaat aan de mechanische neukbewegingen, je gunt de zeven personages, zozeer gefixeerd op hun genitaliën, ieder hun eigen orgasme. Maar nooit komt in deze scène iemand klaar. Misschien gaf de kunstenaar hier een cynisch commentaar op de porno-industrie die in Amerika welig tierde en vertelde hij dat seks zonder liefde toch echt steriel is. Een boodschap nu achterhaald, destijds een beetje schokkend.
De lichten in dit sculptuur flitsen uit en aan en volgens de curator van het museum zien we een werkje “dat ons door de voortdurende herhaling laat nadenken over de vrije wil en de absurditeit van het bestaan.”
Nogal een diepgravende opmerking. De taalfilosoof Ludwig Wittgenstein en de schrijver Beckett schijnen ook als invloeden mee te doen in het oeuvre van de kunstenaar die het schilderen afzwoer, dus de kwasten, olieverf, ezel en canvassen afzwoer en toch in conceptueel opzicht doorging, al experimenterend met het maken van een soort allesomvattende kunstvorm, geen enkel media geschuwd. Bruce Nauman is een pionier waar je niet aan voorbij kan gaan wanneer je de actuele moderne kunst nieuw leven wilt inblazen.