Fotografie Effect Rimpel Oceaan & Blinky Palermo
geabstraheerde vervormde realiteit
Realistische fotografie ontmoet de schilderkunst. Fragment stukje werkelijkheid als het ware technisch waargenomen door het filter van het vervormingseffect aangeduid als oceaanrimpel.
Onbewerkte foto, die ik spontaan maakte op 6 oktober, 2019, Amstelstation, Amsterdam, tijdens een stormachtige regenbui 17.00 uur.
Lijkt op een impressionistisch schilderij van een colorist die een experiment niet schuwt. Wat we zien, behalve veel nattigheid? We zien in concreto de vage contouren van een personenauto, achterkant ervan, met rode stoplichten, die in een file staat onder het treinviaduct van het Amstelstation, die auto staat voor een andere auto die ook de rode stoplichten laat zien. Ik weet deze beschrijving is weinig verhelderend, mooi toch. Ik zie het palet van natte verf als het ware met platte kwast aangebracht op het zuigende linnendoek, voor me, maar goed, fotografie is fotografie, registreert – als niets is geënsceneerd – per definitie iets dat werkelijk is, een beeld ontleend aan de werkelijkheid. Deze foto is puur, dankzij de regen stromend over het glas van een raam, venster dat als optisch element het effect oceaanrimpel veroorzaakt in het beeld. Niets meer aan doen.
Eenmaal thuisgekomen die dag, laat ik de fotografie en haar mogelijkheden even voor wat het is en kijk ik met een genoeglijk gevoel naar dit werk, onlangs volgens het minimalistische plan bedacht als ideetje. Hangt nu aan de witte muur maar is beslist nog in de maak is.
Straalt een sfeer van kalmte uit, sereniteit, dit schilderij, zonder troebeling, geeft mij een gevoel van onverstoorde balans, kortom de doordachte eenvoud ervan lijkt geslaagd, prima vista. Maar ik weet vooraf zeker: om het uiteindelijk goed te keuren, dat kan even duren, te beginnen met ernaar te staren en te staren (vind ik een aangenaam meditatief proces) totdat eindelijk na krakend denkwerk de slotconclusie komt, dan zeg je of nee kan niet, of zeg je ja, het is goed!
Wat mij niet overtuigd en soms, maar niet altijd, stoort is de omlijning van het geheel. Moet die nog dunner? Misschien juist dikker? Onzin? Zonder omlijning is misschien beter? We zullen zien. Ik denk zonder. Hoe dan ook: ik voorzie werk in uitvoering.
Ik ben mij bewust dat de voorlopers op het gebied van minimalistische beeldende kunst, bijvoorbeeld Blinky Palermo mogelijk over mijn schouders meekijken. (Er zijn wereldwijd in de kunstgeschiedenis vele voorlopers, vernieuwers in hun tijd, wegbereiders, die oeuvres, dissonant en weerbarstig, hebben nagelaten, teveel om op te noemen. Dat heeft mij trouwens nooit belemmerd, integendeel, juist geïnspireerd.
In dit verband komt het volgende citaat van pas. “Wie kan iets doms, wie iets verstandigs bedenken, dat niet reeds het voorgeslacht heeft bedacht?” (schreef J.W. Goethe, uit zijn magnum opus getiteld Faust II). In het oorspronkelijke Duits, wat Blinky graag hoort, zijn moedertaal: “Wer kann was Dummes, wer was Kluges denken, das nicht die Vorwelt schon gedacht?”
Mocht je Blinky daar vanuit je zetel in het hiernamaals de vraag stellen wat ik ga doen met het schilderij, of ik überhaupt iets ga doen in naam van het abstracte minimalisme, of dat ik het ga afkeuren, nou dan moet ik je vooralsnog teleurstellen: weet het nog niet. Vraag het mij later.