Het Verkwikkende Minimalisme van Evi Vingerling
In Amsterdam op de Rozengracht bevindt zich sinds jaar en dag de galerie Elle de Brijne Projects die de ontwikkelingen van moderne kunst volgt en dikwijls weet te verrassen met heel eigenzinnige soms onduidelijke schier onnavolgbare keuzes. Eerlijk, jarenlang niet geweest. Derhalve slapeloze nachten? Misschien wel, je weet nooit hoe grotesk de geest dwaalt. Denk je dat je wakker ligt omdat je verlaten bent door je geliefde, maar intussen komt het omdat je geen galeries meer bezoekt. Dus, na dit verpletterende inzicht ging ik weer eens op pad, aangemoedigd door een expositie die ruim baan gaf aan het minimalisme. Aldaar ontdekte ik het werk van Evi Vingerling. De kunstenares focust zich al enige tijd met haar innerlijke zoekmachine op het minimalisme, een richting in de beeldende kunst die helemaal uitgehold leek, qua ideeën en beeldtaal.
Wie nu in deze door de internetcultuur gedomineerde tijd strak minimalistisch schildert, beweegt zich op het platgetreden gebied van de abstracte schilderkunst, het gevaar bestaat dat je vervalt tot reworks (echo’s) van het minimalisme, alles wat goed en interessant was is gedaan door de cracks van weleer, Mondriaan uit onze Hollandse weilanden hij voorop en later na hem in de Amerikaanse anti dogmatische stroming van abstracte kunst Ellsworth Kelly, hij is samen met Blinky Palermo geboekstaafd als een van de grote spiritualistische – coloristen.
Het minimalisme leek volkomen tot op het bot onderzocht en in compositorisch opzicht uit geanalyseerd op de kernpunten van kleur, vlak en lijn, de grenzen leken definitief afgebakend. Het minimalisme neigt niet alleen naar Zen, naar antistress maar leidt ook naar het niets, als het uiterste van reductie, kaalheid en soberheid. Soms is er niets te zien, behalve een schilderij zelf, dat wel, maar het doek heeft geen pretentie de herkenbare realiteit te tonen, wat we zien in minimalistische kunst zijn aan de realiteit ontleende vormen, geometrisch of organisch, allemaal sterk gereduceerd en geabstraheerd. Doeken of panelen die voor de toeschouwers contemplatie en meditatie oproepen, vooral bevorderlijk zijn voor de bewustwording dat het oog de haven is van ons zijnsbewustzijn, en de esthetiek van ons bestaan al begint met heel weinig, maar deze werken zijn onvruchtbaar en onbruikbaar voor fenomenen zoals hype, spektakel,shockeffecten en dergelijke. Wat minimalisme vaak wordt verweten, steriliteit van vorm en cerebrale kunstverkenning, dat berust op een misverstand, intuïtie is even belangrijk als de methode van het organiseren van een compositie, in kleurverdeling, schaalverhouding, ritmiek, de geïntegreerde dynamiek van beeldoverdracht, principes die sinds Bauhaus blijven gelden.
De kunstenaar die nu toch, min of meer dwars tegen alle naakten, stillevens, bootjes of torentjes, tegen al het overbrave van het realisme, dus tegen de hedendaagse dominante figuratieve kunststromingen in, op het kale gebied van het minimalisme werkt en enige mate van kunsthistorische zelfbeschouwing kent, is zich ervan bewust dat vele voorlopers als het ware uit hun graf over je schouders meekijken. Ze zijn onontkoombaar. De volgende kardinale vraag prangt: hoe kom je los van deze… ja juk is het niet zozeer, los uit deze invloedssfeer?
Evi Vingerling vond een antwoord. Ze baande de weg vrij naar een nieuwe lente in het oververzadigde minimalisme. Zij toont aan dat de grenzen wel degelijk verlegd kunnen worden, de mogelijkheden niet uitgeput zijn. Zij is in de huidige kunstscène niet de enige die dat doet, maar tot dusver is zij wel de meest gedurfde van de huidige nieuwlichters. Zij zet de toon, vind ik. Haar gebaar van die ene kwaststreek, karig maar pigmentrijk, op een groot wit doek, bewijst luciditeit. Dankzij haar werk is het leeg verklaarde huis (voorheen tempel) van het minimalisme weer vol toegankelijk geworden, sterker nog: het is als in een hergeboorte bezig, zal straks van zich laten doen spreken, stil, niet oorverdovend, maar wel luid hoorbaar, als een noodzakelijk alarm, zonder door de knallende anus gelanceerde teksten, dus zonder een provocerend manifest; het zoemt zachtjes, het fladdert ingetogen, het licht op in de identiteitsloze jungle van de moderne kunst. Misschien is de opkomst van het nieuwe minimalisme een voorbijgaande golf die ons even overspoelt, straks weer verdwijnt, in het gewoel der stromingen, maar nu althans even de illusie gaf dat het minimalisme een belangrijke rol speelt in de moderne kunst. Voor mij betekent dat toch een gunstig vooruitzicht.
link website evi vingerling